Formy pomocy społecznej
Pomoc społeczna obejmuje różnorodne formy wsparcia, których celem jest pomoc osobom i rodzinom w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych. Wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje świadczeń: świadczenia pieniężne oraz świadczenia niepieniężne.
Świadczenia pieniężne
Świadczenia pieniężne polegają na przyznaniu środków finansowych osobom lub rodzinom spełniającym określone warunki.
Zasiłek stały
Zasiłek stały przysługuje osobom pełnoletnim, niezdolnym do pracy z powodu wieku lub całkowitej niezdolności do pracy, których dochód nie przekracza obowiązującego kryterium dochodowego. Może być przyznany zarówno osobie samotnie gospodarującej, jak i osobie pozostającej w rodzinie. Wysokość zasiłku zależy od różnicy między kryterium dochodowym a faktycznym dochodem osoby lub rodziny. Jest to forma stałego wsparcia finansowego.
Zasiłek okresowy
Zasiłek okresowy przyznawany jest w szczególności z powodu długotrwałej choroby, niepełnosprawności, bezrobocia lub braku możliwości uzyskania świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego. Przysługuje osobom samotnym oraz rodzinom, których dochód jest niższy od kryterium dochodowego. Przyznawany jest na określony czas, zależny od sytuacji życiowej osoby lub rodziny.
Zasiłek celowy
Zasiłek celowy służy zaspokojeniu niezbędnych potrzeb bytowych. Może być przyznany m.in. na zakup:
- żywności
- leków i leczenia
- opału
- odzieży
- niezbędnych przedmiotów użytku domowego
- wykonanie drobnych remontów i napraw
- pokrycie kosztów pogrzebu
Zasiłek celowy może być również przyznany osobom bezdomnym lub innym osobom niemającym dostępu do świadczeń zdrowotnych, a także w związku ze zdarzeniami losowymi, klęskami żywiołowymi lub ekologicznymi – niezależnie od dochodu.
Specjalny zasiłek celowy
W szczególnie uzasadnionych przypadkach specjalny zasiłek celowy może zostać przyznany osobom lub rodzinom, których dochód przekracza kryterium dochodowe. Jest to pomoc bezzwrotna, przyznawana w wyjątkowych sytuacjach życiowych.
Do świadczeń niepieniężnych zgodnie z art. 36 pkt.2 zaliczają się:
- praca socjalna
- bilet kredytowany
- składki na ubezpieczenie zdrowotne
- składki na ubezpieczenie społeczne
- pomoc rzeczowa, w tym na ekonomiczne usamodzielnienie
- sprawienie pogrzebu
- pokrycie kosztów pogrzebu
- sprawienie pogrzebu
- poradnictwo specjalistyczne
- interwencja kryzysowa
- schronienie
- posiłek
- niezbędne ubranie
- usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania, w ośrodkach wsparcia oraz w rodzinnych domach pomocy
- specjalistyczne usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania, oraz w ośrodkach wsparcia
- mieszkanie chronione
- pobyt i usługi w domu pomocy społecznej
- pomoc w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych, w tym mieszkaniu chronionym, pomoc w uzyskaniu zatrudnienia, pomoc na zagospodarowanie – w formie rzeczowej dla osób usamodzielnianych
BEZDOMNOŚĆ
Bezdomność to zjawisko społeczne polegające na braku stałego miejsca zamieszkania oraz niemożności zaspokojenia jednej z podstawowych potrzeb człowieka, jaką jest posiadanie dachu nad głową. Problem ten dotyka osób znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej, często powiązanej z ubóstwem, bezrobociem, chorobami, uzależnieniami, rozpadem więzi rodzinnych czy przemocą.
Zgodnie z ustawą o pomocy społecznej, osoba bezdomna to osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy oraz niezameldowana na pobyt stały w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności. Do osób bezdomnych zalicza się także osoby, które są zameldowane na pobyt stały, lecz w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania.
Osoby bezdomne, podobnie jak inne osoby znajdujące się w trudnej sytuacji życiowej, mają prawo do korzystania ze świadczeń pomocy społecznej. Obejmuje to m.in. świadczenia pieniężne, takie jak zasiłek stały, okresowy, celowy czy świadczenie pieniężne na zakup żywności. Ponadto osoby bezdomne mogą otrzymać pomoc w uzyskaniu świadczeń medycznych, wsparcie w formie pracy socjalnej, pomoc psychologiczną oraz dostęp do terapii uzależnień.
Ważnym elementem wsparcia jest również zapewnienie schronienia. Osobom bezdomnym udziela się go w odpowiednich placówkach, takich jak schroniska, noclegownie czy domy dla osób bezdomnych, które oferują nie tylko miejsce do spania, ale często także pomoc w wychodzeniu z bezdomności i reintegracji społecznej.